Protokół z XX sesji Rady Miasta - 12.09.2025

 

Protokół Nr XX/2025
z XX sesji Rady Miasta Chełmna
z dnia 12 września 2025 r.

Sesja odbyła się w dniu 12 września 2025 r. i trwała od godz. 10.00 do godz. 11.15

Na ogólną ilość 15 radnych obecnych na sesji było 14 radnych, co stanowi 93 %

Lista obecności radnych stanowi załącznik nr 1 do protokołu Załącznik nr 1

Projekt porządku obrad omówiony w punkcie trzecim przyjęto w następującym brzmieniu: 

1.Otwarcie

2. Przyjęcie porządku obrad XX sesji RM

3. Nadanie tytułu  „Honorowy Obywatel Miasta Chełmna”. 
- przedstawienie Uchwały w sprawie nadania tytułu  „Honorowy Obywatel Miasta Chełmna” – Przewodniczący Rady Miasta Chełmna
- przedstawienie sylwetki „Honorowego Obywatela Miasta Chełmna”
- wręczenie aktu nadania honorowego tytułu oraz pamiątkowego medalu.
- wystąpienia zaproszonych gości 

4.  Zakończenie. 

 

Ad.1. Otwarcie

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski – otworzył XX uroczystą sesję Rady Miasta. Stwierdził, że na sali obrad obecnych jest 14 radnych, co stanowi wymagane quorum. 
Poinformował, zebranych, że sesja jest nagrywana i transmitowana on-line. W związku  z czym osoby, które nie życzą sobie udostępniania ich wizerunku proszone sa o zajecie miejsca poza zasięgiem kamery. 

Ad.2. Przyjęcie porządku obrad XX sesji RM

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski -poinformował, że porządek obrad dzisiejszej sesji Radni otrzymali na piśmie.  W związku z brakiem możliwości, głosowania nad przyjęciem porządku obrad za pomocą urządzenia umożliwiającego sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowania, głosowanie odbędzie się zgodnie z §50 ust.3. tzn. radny po wyczytaniu jego nazwiska odpowie, czy jest za, przeciw czy wstrzymał się od głosu. Poprosił sekretarza obrad o wyczytanie radnych

Sekretarz obrad p. Magdalena Mrozek odczytała nazwiska, radni kolejno oświadczyli w jaki sposób głosują i tak:

Radny Błaszyk Wojciech Stanisław – jestem za
Radna Chełmińska Anna Honorata – jestem za 
Radny Frost Andrzej – jestem za 
Radna Jambor – Skupniewicz Iga Malwina – jestem za 
Radny Janowski Piotr – jestem za
Radny Karnowski Sławomir – jestem za 
Radny Knap  Karol - jestem za
Radny Maćkowski Adam – jestem za
Radna Mrozek Magdalena – jestem za
Radny Olszewski Marek – jestem za
Radny Pilkiewicz Dominik Jakub - jestem za
Radny Smętek Karol Kazimierz – jestem za 
Radny Michał Wrażeń – jestem za
Radna Małgorzata Zima – jestem za

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski stwierdził, że porządek obrad został przyjęty jednogłośnie. 
Stwierdził, że czuje się dumny i zaszczycony mogąc prowadzić obrady uroczystej sesji poświęconej nadaniu tytułu „Honorowy Obywatel Miasta Chełmna” Panu Profesorowi Doktorowi Ludwikowi Antoniemu Rydygierowi. 
Powitał rodzinę Pana profesora, Wicestarostę Powiatu Chełmińskiego, Burmistrza Miasta Chełmna oraz Jego Zastępcę. Osoby wcześniej uhonorowane tytułem „Zasłużony dla Miasta Chełmna”, oraz członków Kapituły powołanej do zaopiniowanie wniosku o nadanie tytułu. 
Powitał gości związanych z medycyną w osobach:
Panią Marzannę Ossowską – Dyrektor Zakładu Opieki Zdrowotnej w Chełmnie im. dr Ludwika Rydygiera, Panią dr Sylwię Sobczak – Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Ludwika Rydygiera w Toruniu, Panią dr hab. n. med. Iwona Sadowską – Krawczenko, prof. UMK, Dziekana Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Pana prof. dr hab. n. med. Krzysztofa Zieniewicza – Prezesa Towarzystwa Chirurgów Polskich, Pana prof. dr hab. n. med. Piotra Richtera – Prezesa Kakowskiego Stowarzyszenia im. Ludwika Rydygiera  w Krakowie, Kierownika I Katedry Chirurgii Ogólnej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum, Kanclerza Kapituły Medalu im Ludwika Rydygiera, Pana prof. zw. dr hab. n. med. Arkadiusza Jawień , dr honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, Katedra Chirurgii Naczyniowej i Angiologii. Collegium Medicum im Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, UMK w Toruniu
Powitał wszystkich obecnych na sali oraz osoby oglądające transmisję on-line. 

 
Ad.3. Nadanie tytułu „Honorowy Obywatel Miasta Chełmna”. 

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski – poinformował, że w dniu 10 października 2024 roku Kapituła powołana do zaopiniowania wniosku o nadanie tytułu, jednogłośnie pozytywnie zaopiniowała wniosek złożony przez Burmistrza Miasta Chełmna o nadanie tytułu : Honorowy Obywatel Miasta Chełmna” Panu Profesorowi Doktorowi Ludwikowi Rydygierowi. 

Następnie przedstawił treść uchwały:

„ Uchwała nr IX/53/2024 Rady Miasta Chełmna 
z dnia 20 listopada 2024 r. 

w sprawie nadania tytułu „Honorowy Obywatel Miasta Chełmna" 

Na podstawie art.18. ust.2 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.) oraz Uchwały Nr LIX/426/2023 Rady Miasta Chełmna z dnia 18 stycznia 2023 roku w sprawie ustanowienia tytułów : „Honorowa obywatelka miasta Chełmna” albo „Honorowy obywatel miasta Chełmna” i „Zasłużona dla miasta Chełmna” albo „Zasłużony dla miasta Chełmna” i przyjęcia zasad ich nadawania opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 26 stycznia 2023 r. poz. 546, uchwala się, co następuje: 

§ 1. Nadać tytuł "Honorowy Obywatel Miasta Chełmna" Panu profesorowi doktorowi Ludwikowi Antoniemu Rydygierowi. 

§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Przewodniczącemu Rady Miasta. 

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.”

Udzielił głosu Burmistrzowi Miasta

Burmistrz Miasta p. p. Mariusz Kędzierski - serdecznie podziękował wszystkim obecnym na sesji stwierdzając, że nadanie tytułu Honorowy Obywatel Miasta Profesorowi Ludwikowi Rydygierowi nastąpiło stanowczo za późno. Poprosił o przedstawienie biogramu Pana profesora.

Pani Monika Kierzkowska – przedstawiła biogram Profesora Doktora Ludwika Rydygiera:

„Ludwik Antoni Rydygier urodził się 21 sierpnia 1850 roku w Dusocinie koło Grudziądza, jako syn Karola i Elżbiety. W dzieciństwie jego rodzina przeniosła się do Grabowa koło Starogardu Gdańskiego, a następnie do Chełmna. Początkowo pobierał nauki u prywatnego nauczyciela, później w Collegium Marianum w Pelplinie, a następnie w gimnazjum w Chojnicach. Lata 1863–1869 spędził w Katolickim Królewskim Gimnazjum Chełmińskim, które ukończył 
z wyróżnieniem. To właśnie w Chełmnie, w środowisku, które szczególnie dbało o polskość i obronę języka ojczystego, ukształtowała się jego patriotyczna postawa.
W 1869 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie w Gryfii, później kontynuował naukę w Berlinie i Strasburgu. W 1873 roku uzyskał tytuł lekarza medycyny, rok później obronił doktorat, a w 1878 roku zdobył habilitację na Uniwersytecie w Jenie. W tym czasie pracował jako asystent u znakomitego chirurga prof. Karola HOJTERA , a także przez kilka miesięcy doskonalił swoje umiejętności w klinice słynnego profesora Theodora BILROTA  w Wiedniu.
Wiosną 1874 roku powrócił do Chełmna. W 1875 roku poślubił Marię Borkowską, a dzięki posagowi żony nabył grunt przy ulicy Dworcowej 9, gdzie 8 października 1878 roku otworzył nowoczesną prywatną klinikę chirurgiczną. Była to placówka na europejskim poziomie – dysponowała 25 łóżkami, bieżącą wodą, sanitariatami, windą i sygnalizacją dźwiękową. Posiadała także ogród, w którym profesor urządził pracownię doświadczalną.
Okres chełmiński w życiu prof. Rydygiera był niezwykle ważny. To właśnie tutaj, 16 listopada 1880 roku, przeprowadził pierwszą na świecie udaną operację częściowego wycięcia żołądka 
z powodu nowotworu. Rok później dokonał kolejnej przełomowej operacji – resekcji żołądka w chorobie wrzodowej. W jego klinice powstawały liczne prace naukowe, w tym fundamentalny „Podręcznik chirurgii szczegółowej” wydany po polsku w 1886 roku. 
W Chełmnie przyjmował rocznie około dwóch tysięcy pacjentów i prowadził zajęcia ze studentami, wychowując kolejne pokolenia chirurgów.
Równocześnie aktywnie działał społecznie – był członkiem Towarzystwa Pomocy Naukowej w Chełmnie, prezesem Towarzystwa Przemysłowego w Chełmnie, a także przewodniczył Wydziałowi Lekarsko-Przyrodniczemu Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Współorganizował również patriotyczne wiece w obronie języka polskiego w szkołach elementarnych.
Dzięki sukcesom osiągniętym w Chełmnie został w 1887 roku powołany na katedrę chirurgii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a później objął kierownictwo Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, którego w 1901 roku został rektorem. Organizował także zjazdy chirurgów polskich, z których pierwszy odbył się w Krakowie 
w 1889 roku, a w 1921 roku dały one początek Towarzystwu Chirurgów Polskich.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku, profesor Rydygier w stopniu generała porucznika objął funkcję szefa sanitarnego Armii Polskiej na Pomorzu. Organizował wojskowe szpitale i tworzył podwaliny wojskowych służb medycznych. Brał udział w obronie Lwowa, 
a 10 lutego 1920 roku uczestniczył w zaślubinach Polski z morzem w Pucku.
Profesor Ludwik Antoni Rydygier zmarł nagle na zawał serca 25 czerwca 1920 roku we Lwowie. Spoczął na Cmentarzu Łyczakowskim, a później jego grób przeniesiono na Cmentarz Obrońców Lwowa.
Za życia był wielokrotnie nagradzany i odznaczany, m.in. przez papieża Leona XIII Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego, a przez cesarza Franciszka Józefa Orderem Żelaznej Korony. Otrzymał także tytuł szlachecki Ritter von RYDYGIER
Dziś imię profesora Rydygiera noszą szpitale, place, parki i instytucje w całej Polsce. Towarzystwo Chirurgów Polskich przyznaje wybitnym lekarzom Medal Rydygiera, 
a w Chełmnie o jego obecności przypominają m.in. dawna klinika z tablicą pamiątkową, pomnik w Parku Pamięci i Tolerancji, wystawa w Muzeum Ziemi Chełmińskiej, a także Szpital i Plac jego imienia.
Profesor Ludwik Antoni Rydygier to człowiek, który nie tylko rozsławił polską chirurgię na cały świat, ale także swoją działalnością naukową, społeczną i patriotyczną rozsławił Chełmno. Nadanie mu tytułu Honorowego Obywatela Miasta Chełmna jest hołdem dla jego niezwykłych zasług i symbolicznym powrotem do miasta, które było świadkiem jego największych odkryć.”

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski  - poprosił na podium Przedstawicieli Rodziny  Profesora Rydygiera .

Odczytał treść aktu nadania: 

Akt nadania

Rada Miasta Chełmna

na mocy Uchwały Nr IX/53/2024 z dnia 20 listopada 2024 roku
nadaje Panu profesorowi doktorowi ludwikowi Antoniemu Rydygierowi tytuł  „Honorowego Obywatela Miasta”

Jako wyraz najwyższego wyróżnienia i uznania.

Podpisano: Przewodniczący Rady Miasta Marek Olszewski, Burmistrz Miasta Chełmna Mariusz Kędzierski

Załącznik nr 2
Załącznik nr 3
 
Wspólnie z Burmistrzem Miasta złożył na ręce prawnuka Pana Profesora, Pana Andre Rydygier de Ruedygier  Medal – Honorowy Obywatel Miasta, Akt nadania Honorowego Tytułu oraz wiązanki kwiatów.
Następnie udzielił głosu przedstawicielowi Rodziny Rydygier

 
Andre Rydygier  de Ruediger prawnuk Profesora Ludwika Rydygiera - podziękował za nadanie tytułu profesorowi doktorowi Ludwikowi Rydygierowi cyt. „W imieniu rodziny Rydygier oraz swoim własnym pragnę serdecznie podziękować Burmistrzowi i Radzie Miasta Chełmno, a także wszystkim obecnym za możliwość uczczenia pamięci i dokonań mojego pradziadka. Chciałbym podzielić się 3 epizodami z historii naszej rodziny, przekazanymi przez mojego dziadka Antoniego, syna Ludwika Rydygiera. Nie znajdują się one w oficjalnych dokumentach, ani zapisach, ale są moim zdaniem niezwykle interesujące.
Pierwszy epizod dotyczy awansu rodziny Rydygier do szlachty polskiej. W 1600 roku nasz przodek Herman Von Rydygier był Dyrektorem Mennicy Polskiej odpowiedzialnym za bicie polskich groszy z miedzi. Moneta nosiła inicjały HR oraz różę, część rodzinnego herbu. W tamtym czasie mieszkańcy Bydgoszczy oskarżyli Hermana o bicie monet poniżej wagi standardowej. Odmówił on jednak obrony przed zwykłymi obywatelami argumentując, że jako szlachcic powinien być sądzony jedynie przez sobie równych. Oskarżyciele twierdzili, że nie był polskim szlachcicem, a jedynie Niemcem. Na jego obronę, Hrabia Zamoyski, przyjaciel i protektor Hermana, przyjął go do swojego herbu. W konsekwencji Herman Von Rydygier stał się szlachcicem polskim z herbem podzielonym na 2 części, po prawej biała róża, po lewej 3 włócznie Hrabiego Zamoyskiego. Następnie został sądzony przez szlachtę i uniewinniony.
Drugi epizod pokazuje patriotyzm Doktora Rydygiera. W 1884 roku otworzył swoją klinikę w Chełmnie, wówczas, w mieście odebranym Polsce przez Prusy,w tamtym czasie jego nazwisko brzmiało Von Rydygier, a więc aby zamanifestować swoje polskie pochodzenie i sprzeciw wobec Niemców, w tym szczególnie Kanclerza Bismarcka, umieścił na swojej klinice tabliczkę z nazwiskiem Doktor Ludwik Rydygier pisane  po polsku. Kilka dni później Niemiecka Rada Miejska nakazała zmianę tabliczki na niemiecką wersję nazwiska. Doktor Rydygier odmówił i został ukarany grzywną 100 marek z ostrzeżeniem o kolejnych 500 markach kary w razie dalszego nieposłuszeństwa, jeżeli zdecydowałby się nie zmienić tej tabliczki w ciągu następnych 10 dni. Zamiast zmieniać tabliczkę, umieścił na tej tabliczce nazwisko swojego asystenta Doktora Polewskiego, a następnie wynajął mieszkanie w Monachium przez rok, aby uzyskać obywatelstwo bawarskie i oficjalnie zmienić nazwisko na spolszczone, czyli Rydygier. Po powrocie do Chełmna, po uzyskaniu, oficjalnej zmiany  nazwiska na Rydygier, przywrócił starą tabliczkę z nazwiskiem Doktor Rydygier i od razu otrzymał karę w wysokości 500 marek. Odmówił zapłacenia tej kary, powołując się na zgodę  Księcia Regenta Bawarii na zmianę nazwiska. Kilka miesięcy później otrzymał informację od Regenta Bawarii, że sam Bismarck zażyczył sobie, żeby dokumentacja w tej sprawie została przekazana do centrali w Berlinie i że w konsekwencji ta sprawa będzie się toczyła właśnie w Berlinie.
Trzeci epizod zaś wyjaśnia, jak nazwisko naszej rodziny przyjęło tą formę – Rydygier de Ruedygier. W 1902 roku jedyny brat mojego dziadka, Józef, który chciał zostać oficerem armii austriackiej, zmarł w 1920 roku. Tylko szlachcice mogli obejmować to stanowisko. Dr Rydygier zwrócił się do Ministerstwa Austriackiego o uznanie tytułu szlacheckiego i o zmianę nazwiska, ale pojawiło się wiele trudności. Zwrócił się  w dniu 3 grudnia 1904 roku bezpośrednio do Cesarza Franciszka Józefa Pierwszego, który w konsekwencji nadał jemu i jego potomkom tytuł Rittervon z pełnym nazwiskiem Ludwik Rydygier de  Ruedygier. Dzięki temu zabiegowi jego syn Józef mógł zostać oficerem, a Doktor Rydygier nadal używał polskiej wersji nazwiska.  Mam nadzieję, że te historie z życia naszej rodziny były dla Państwa interesujące, chociaż nie znajdziecie ich prawdopodobnie w oficjalnych dokumentach i mam nadzieję również, że pozwoliły spojrzeć na życie mojego pradziadka z nieco innej perspektywy. Jeszcze raz dziękuję Państwu bardzo serdecznie za tę wyjątkową okazję do uczczenia Doktora Ludwika Rydygiera”. ( tłumaczenie z języka hiszpańskiego)

Pani dr hab. n.med. Iwona Sadowska – Krawczenko - poinformowała, cyt. „Panie Przewodniczący, Panie Burmistrzu, dostojni goście, wspaniała rodzino Pana Profesora Ludwika Rydygiera, drodzy mieszkańcy Chełmna, to dla mnie ogromny zaszczyt być tutaj z Państwem. Ja jestem Dziekanem Wydziału Lekarskiego Colegium Medicum imienia Ludwika Rydygiera Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i chcę powiedzieć, że my staramy się cały czas przekazywać naszym studentom wartości, które Pan Profesor Ludwik Rydygier cały czas wpajał również swoim uczniom. Pan Profesor nauczył nas wielkiej odwagi, patriotyzm i innowacyjności.
Dzięki niemu wprowadzono nowe metody leczenia, sam również wprowadził nowe metody lecznicze, dzięki czemu w lepszy sposób byli leczeni pacjenci. Także za to pozostajemy                                 w ogromnej wdzięczności. Chcę powiedzieć, że jako społeczność, wszyscy nasi absolwenci, czyli lekarki i lekarze, pielęgniarki, pielęgniarze i wszystkie inne osoby wykonujący zawody medyczne cały czas staramy się pamiętać o tym, co zrobił Pan Profesor Ludwik Rydygier i staramy się te wartości studentom przekazywać. Szanowni Państwo, raz jeszcze chciałbym bardzo podziękować wszystkim Państwu za to, że uczciliście Pana Profesora tak wspaniałym tytułem. Przechodząc dzisiaj przez uliczki waszego pięknego miasta wyobrażałam sobie, że pewnie i Pan Profesor Rydygier wracał tutaj również dlatego, że Państwa miasto jest tak piękne i przychylne dla wszystkich. Serdecznie gratuluje, jeszcze raz kłaniam się nisko rodzinie Pana Profesora, dziękuję Państwu bardzo za ten wspaniały gest.” 

Pan prof. dr hab. n.med. Krzysztof Zieniewicz  - poinformował cyt.  „Panie Przewodniczący, Panie Burmistrzu, Wysoka Rado, Szanowni Państwo, dostojni goście. To jest dla mnie wielki zaszczyt, przyjemność i  honor reprezentować Towarzystwo Chirurgów Polskich, całe środowisko chirurgiczne na tej wyjątkowej uroczystości, która jest z jednej strony wyrazem wdzięczności dla wielkiego chirurga, wielkiego Polaka, wielkiego patrioty, a z drugiej strony symbolicznym powrotem do małej ojczyzny. Ludwik Rydygier był nie tylko wybitnym chirurgiem, o czym świadczą fakty przedstawione w trakcie jego rysu biograficznego, mam tu na myśli przede wszystkim epokowe operacje, które zmieniły świat chirurgii ogólnej w 1889 roku, ale również jego zasługi jako patrioty dla Towarzystwa Chirurgów Polskich. 
Jest on ojcem  założycielem, dzięki jego myśli, dzięki jego duchowi patriotycznemu, wszyscy chirurdzy, którzy czuli polskość, którzy mieli polskość w sercu, zebrali się w Krakowie na pierwszym kongresie Towarzystwa Chirurgów Polskich, który był kongresem założycielskim i między innymi dlatego Związek Naukowy Chirurgów Polskich nazywa się nie Polskim Towarzystwem Chirurgicznym, tylko Towarzystwem Chirurgów Polskich, bowiem gromadziło wszystkich tych w trudnym politycznie okresie zaborów, którzy czuli się Polakami. Jest to wyjątkowa zasługa Profesora Rydygiera i tę zasługę chciałem bardzo, bardzo gorąco podkreślić.
Kończąc, jeszcze raz dziękuję bardzo serdecznie za zaproszenie na tą absolutnie wyjątkową uroczystość. Jestem przekonany, że tradycje chirurgiczne, tradycje historyczne i patriotyczne Profesora Rydygiera złączone w tak wyjątkowej osobowości, będą stanowić przykład dla wielu pokoleń, nie tylko chirurgów”

Pan prof. dr hab. n.med.  Piotr Richter – poinformował cyt. „Aspektem dokonań Ludwika Rydygiera, poza znakomitą chirurgią, była myśl naukowa, która jest podstawą dzisiejszej medycyny i nauki, jako że był przede wszystkim admiratorem łączenia nauk podstawowych, łączenia nauk innych dyscyplin medycznych czy poprzedzania innowacyjnych operacji, często poprzez badania eksperymentalne. Ten aspekt stanowi podwaliny dzisiejszej i współczesnej nauki. Świetny nauczyciel, wychowawca wielu pokoleń chirurgów, a więc poza znakomitą chirurgiczną dyspozycją i wzorem dla wielu chirurgów w świecie, ten aspekt jest bardzo ważny. Był wspaniałym naukowcem na wielu obszarach, wielu dziedzinach. Proszę Państwa, Stowarzyszenie imienia Ludwika Rydygiera zostało powołane w 1992 roku w Krakowie. Zostało powołane jako element kontynuacji myśli, którą Towarzystwo Chirurgów Polskich wpisało w swój statut, że będziemy hołdować tradycji takiej osobowości, która jest naszym patronem, hołdować tradycji, która na wielu obszarach powinna istnieć. Stowarzyszenie, którego każdorazowo Przewodniczącym jest Kierownik Katedry Chirurgii, którą stworzył Pan profesor doktor Ludwik Rydygier ma promować całą myśl naukowo-chirurgiczną, ma przypominać   o wartościach, którą Ludwik Rydygier wyznawał    pokazywać nie tylko w Polsce i następnym polskim pokoleniom, ale przede wszystkim na świecie, że Polska myśl naukowa i badawcza i chirurgiczna była wielka.
Na zjeździe Towarzystwa Chirurgów Polskich zostają wręczane medale, po posiedzeniu kapituły i wytypowaniu kandydatów wybitnym polskim lub zagranicznym chirurgom na świecie, których aktywność jest dostrzegana, powinna być nagradzana, honorowana. Nie ma wyższego honoru dla polskiego chirurga aniżeli otrzymanie metalu imienia Ludwika Rydygiera, patrona tej organizacji. Bardzo dziękuję, składam wyrazy szacunku i chciałem poinformować, że dalej jako Stowarzyszenie Rydygiera, Pierwsza Katedra Chirurgii w Krakowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, która była prowadzona przez wiele lat przez Profesora Rydygiera, będzie tym wartościom przypominać i kontynuować.”

Pan prof. zw.  dr hab. n.med. Arkadiusz Jawień, dr h.c. UM w Poznaniu -poinformował cyt: „Panie Przewodniczący, Panie Burmistrzu, Wysoka Rado, droga rodzino Ludwika Rydygiera, Szanowni Państwo, Jan Paweł II, największy chyba Polak, napisał książkę „Pamięć i tożsamość”, w której to książce pokazał, jakie znaczenie ma pamięć w budowaniu tożsamości zarówno narodowej, jak i tej indywidualnej, osobistej. Jako chirurg, który czytał tę książkę, od razu pewne skojarzenia pojawiły się z Ludwikiem Rydygierem. 
Była to postać, która znakomicie wpisuje, wpisuje się w te wartości, które Jan Paweł II w swojej książce podnosił. Zachęcam Państwa do zapoznania się z tym. Moja znajomość z rodem Rydygierów zaczęła się, Proszę Państwa, w 1999 roku, kiedy w swoim komputerze znalazłem         e-mail od Ricardo Rydygiera, niestety nieżyjącego już. Napisał do mnie informację, czy prawdą jest, że Colegium Medicum, a ówczesna właściwie Akademia Medyczna, bo dopiero Colegium powstało w 2004 roku, czy Akademia Medyczna w Bydgoszczy rzeczywiście jest imieniem Ludwika Rydygiera? Ja mu szybko odpisałem i na fali wymiany maili udało się nawiązać bardzo bliski kontakt  i w roku 2000, kiedy była 150 rocznica urodzin Profesora Ludwika Rydygiera oraz 80 rocznica jego odejścia, udało się na otwarcie roku akademickiego zaprosić rodzinę Rydygierów. Przyjechał wówczas wnuk Ludwika Rydygiera, który miał takie samo imię - Ludwik Rydygier, przyjechał jego syn Ricardo i żona Ricardo, która jest z nami Telma Rydygier. To było fantastyczne przeżycie, Ludwik Rydygier miał wówczas wykład inauguracyjny, ale wcześniej,6 miesięcy wcześniej udało nam się skompletować grupę filmową Polskiej Telewizji i nagraliśmy film o rodzie, o klanie właściwie Ludwika Rydygiera. Ten film jest dostępny, możecie go Państwo czasem znaleźć.   Proszę Państwa, rok 2000 był rokiem znaczącym, w mojej pamięci pozostanie bardzo gorące przyjęcie przez społeczność naszego województwa, a zwłaszcza przez mieszkańców zarówno Chełmna, Grudziądza, ale przede wszystkim Dusocina, miejsca, w którym urodził się Ludwik Rydygier. Byliśmy tam - ten dom, który jutro będzie część z Państwa miało okazję zobaczyć, jak pięknie został odnowiony, był wtedy ruiną i nie zapomnę Ludwika Rydygiera, wnuka Profesora Ludwika Rydygiera, który chodził dookoła, dotykał ścian tej ruiny, miał łzy w oczach i mówił „Zobacz”,, mówił, piękną polszczyzną, a był urodzony już w Brazylii, mówił „Zobacz, tu w tym miejscu urodził się mój dziad”, a kiedy poszliśmy do ogrodu i podniósł jabłka, które tam wtedy w październiku leżały na ziemi mówił „Zobacz, podobne jabłka mógł jeść tutaj mój dziad”. Było to bardzo wzruszające, ale potem mieliśmy fantastyczne spotkanie w Szkole Podstawowej w Dusocinie, która jest imieniem Ludwika Rydygiera, chyba jedyna Szkoła Podstawowa, które ma takie imię. I tam, Proszę Państwa, mamy tu Panią byłą Dyrektor, Panią Dyrektor Miłkowską, która przyjęła nas tam znakomicie. Ta szkoła ma hymn sławiący imię Ludwika Rydygiera, słowa, które napisała nauczycielka i muzykę, która napisała nauczycielka. To było coś niesamowitego. W 2007 roku Ricardo Rydygier razem z Telmą Rydygier ponownie przyjechali i w tej szkole Ricardo Rydygier dostał tarczę szkoły, przypiął ją sobie do ramienia i dumnie maszerował razem z uczniami tej szkoły.
Przeżycie było niesamowite. Niestety, Ricardo Rydygier i Ludwik Rydygier już odeszli. Stąd, Proszę Państwa, dzisiejsza uroczystość, rok rydygierowski w mieście Chełmnie, w mieście, które naprawdę ma niesamowite znaczenie dla chirurgów i tak jak Pan Prezes powiedział, to jest takie miejsce, wręcz sanktuarium dla polskiej chirurgii. Bardzo gratuluję i Panu Przewodniczącemu, a zwłaszcza Panu Burmistrzowi, że ta idea nadania pośmiertnie Panu Profesorowi Ludwikowi Rydygierowi jego wspaniałego znaczenia obywatela honorowego tego miasta doszła do skutku, bo myślę, że to piękne miasto zasługuje na to, a sam Ludwik Rydygier, który wierzę, że spogląda na nas z góry dzisiaj, podobnie jak my, tu wszyscy, ogromnie się cieszy.  Bardzo wszystkim Państwu dziękuję za tą uroczystość i gratuluje tej uroczystości, a ja chcę tylko powiedzieć, będąc Dyrektorem tak zwanego English Division naszej uczelni, która nosi imię Ludwika Rydygiera, zawsze staram się studentom anglojęzycznym, którzy przyjeżdżają po raz pierwszy, nie tylko tutaj do naszego regionu, tłumaczyć kim był Ludwik Rydygier i muszę Państwu powiedzieć, że spotyka się to z wielkim zaciekawieniem i z pewną taką dozą braku informacji, dlaczego jego imię w książkach międzynarodowych jest tak rzadko cytowane, a więc być może jest to nasza rola, żeby jego imię nadal promować i nadal powodować, żeby to kwitło w historii chirurgii polskiej. Jeszcze raz Państwu bardzo dziękuję.”

Pani dr n. m. Anna Zawadzka Gralec – podziękowała za zorganizowanie tej sesji  cyt. „Panie Przewodniczący, Panie Burmistrzu, Wysoka Rado, Szanowni znakomici goście, Szanowni Państwo Rydygierowie, jestem dogłębnie wzruszona, że mogę się z Państwem podzielić kilkoma słowami. Ja pochodzę stąd, moja rodzina mieszka tutaj od 1830 roku. Pamiętam, jak w dzieciństwie babcia mówiła, wprowadzając mnie przed klinikę Rydygierów, że „Pamiętaj to, co posiadasz, możesz stracić w jedną  noc, ale to, co potrafisz, czego się nauczysz, może komuś uratować życie”. Proszę Państwa, Ludwik Rydygier jest postacią tak wielowymiarową, że trudno o wszystkim opowiedzieć, ale chcę się z Państwem podzielić tylko kilkoma słowami refleksji. Chodziłam tutaj do szkoły ,to tutaj Ludwik Rydygier zdał maturę. Ja również miałam ten zaszczyt, że ją tutaj zdawałam. Studiowałam na Akademii Medycznej w Bydgoszczy, ówczesne dzisiaj Colegium Medicum, tam spotkałam Pana Profesora Jawienia  w ramach zajęć z chirurgii, tam spotkałam obecnego również z nami Pana Profesora Jackowskiego. Mieszkałam naprzeciwko profesora i szefa Katedry Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, a jak przyszłam na staż do Chełmna, to jedną z ikon dla mnie do dzisiaj jest obecna również tutaj Pani Doktor Alicja Soborska, która mi powiedziała „Dziecko pamiętaj, medycyna uczy pokory, jak będziesz myślała, że już coś potrafisz, to przyjdzie pacjent i uznasz, że jesteś naprawdę marnym, marnym, takim człowiekiem, który oby potrafił jemu, temu choremu pomóc”. Więc, Proszę Państwa, no postaram się nie rozpłakać. Rok temu na pięknym festiwalu Nine Hills  są tutaj obecnie organizatorzy Pani Iga Jambor Skupniewicz,  Pan Piotr Murawski, poprosiłam o możliwość nawiązania do postaci Ludwika Rydygiera, bo przez wiele lat brakowało mi takiego przywołania tej postaci tutaj, wśród społeczności Chełmna i zrobiliśmy tak zwane podwórko. Plastyczka z Grudziądza opracowała brzuch, bardzo to było pracochłonne, takiego fantoma, który został przez chirurgów, przez mojego męża, który jest chirurgiem, przez jego kolegę z Bydgoszczy zoperowany dla publiczności i wtedy to kiedy nas odwiedził Pan Burmistrz, kiedy nas odwiedzili radni, to myślę, że to pierwsze ziarenko, Panie Burmistrzu, nie wiem, czy Pan się zgodzi ze mną, zostało zasiane, że chyba moglibyśmy wspólnie coś jeszcze tutaj zrobić.”  Zaprosiła do obejrzenia fragmentu filmu , którego większą część będzie można zobaczyć jutro podczas na konferencji. 

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski – poinformował, że uroczystość zbliża się do końca. Podziękował wszystkim tym, którzy przyczynili się do organizacji tego wydarzenia, wszystkim uczestnikom dzisiejszej sesji, tym wymienionych z imienia i z nazwiska, i tych, których nie wymienił.
Poinformował, że w ostatniej chwili dotarł przedstawiciel Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Pan Doktor Piotr Paluchowski, który przywiózł ze sobą list od Pana Rektora tejże uczelni. Załącznik nr 4

Ad. 4 Zakończenie 

Przewodniczący obrad p. Marek Olszewski - w związku z wyczerpaniem porządku obrad zamknął XX uroczystą sesję Rady Miasta raz jeszcze dziękując wszystkim za przybycie.                                                                  

Protokołowała:                                            Przewodniczył:                    Danuta Derebecka                                      Marek Olszewski